Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları
Hakkında Karar ve Tebliğ Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Genelge

Genelge:2003/1
RG: 10.09.2003/25225
Bilindiği üzere, 21.12.2000 tarihli ve 2000/1822 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan "Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında
Devlet Yardımları Hakkında Karar"ın 18 inci maddesinde; "Fon kaynaklı
yatırım ve işletme kredisi azami tutarları, 2 nci madde öngörülen KOBİ'lerin
aktif değerlerine ilişkin azami miktar, 4 üncü madde yer alan KOBİ teşvik
belgesine konu yatırım tutarı ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası
nezdindeki Fon'a irat olarak kaydedilen miktarları her yıl başında bir önceki
yıla ait 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden
değerleme oranı da dikkate alınarak artırmaya Müsteşarlığın bağlı bulunduğu
Devlet bakanı yetkilidir" hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hüküm uyarınca yukarıda bahsedilen tutarlar, 01.08.2002
tarih ve 24833 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Küçük ve Orta Ölçekli
İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında Karar ve Tebliğ
Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin 2002/1 sayılı Genelge ile 01.12.2001
tarih ve 24600 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 301 Seri No.lu Vergi
Kanunu Genel Tebliği uyarınca artırılmıştır.
Bu defa, 2002/1 sayılı Genelgede yer alan tutarlar, 08.12.2002 tarih ve
24957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 310 sari No.lu Vergi Usul Kanunu
Genel Tebliği ile belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınmak
suretiyle, bu Genelgenin yayımı tarihinden itibaren aracı Bankalarca Hazine
Müsteşarlığına intikal ettirilecek KOBİ Yatırım Teşvik Belgeleri ile ilgili olarak,
a) Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında Devlet
Yardımları Hakkında Kararın 2 nci maddesinde öngörülen azami
aktif değer ve 4 üncü maddesinde yer alan KOBİ teşvik belgesine
konu yatırım tutarı 950 milyar Türk Lirası,
b) Aynı Kararın 8 inci maddesinde öngörülen KOBİ
yatırımlarına ortaklık şirketlerinin bir takvim yılı içinde
kullanabilecekleri azami kredi miktarı 1 trilyon 250 milyar Türk
Lirası,
c) Aynı Kararın 15 inci maddesinde öngörülen yatırım kredisi
475 milyar Türk Lirası, yatırım ve işletme kredisinin birlikte
kullanılması halinde; tahsis edilecek azami miktar, yatırım kredisi
için 475 milyar Türk Lirası, işletme kredisi için 190 milyar Türk Lirası
ve sadece işletme kredisi kullanılması halinde tahsis edilecek
miktar ise 75 milyar Türk Lirası olarak uygulanacaktır.
İlgililere duyurulur

KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİN YATIRIMLARINDA DEVLET
YARDIMLARI HAKKINDA KARAR İLE İLGİLİ DUYURU 1
 

 21.12.2000 / 2000/1822
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarih ve Sayısı: 18.01.2001/24291
Tanım:
Bağımsız nitelikteki veya sermayesinin en fazla %25’i büyük işletmelere ait olan
Mikro, Küçük ve Orta ölçekli işletmeler KOBİ olarak tanımlanmıştır.
KOBİ destek sisteminde aşağıdaki yatırım konuları yer almaktadır;
• İmalat Sanayii Yatırımları
• Tarımsal Sanayi Yatırımları
• Madencilik Yatırımları
• Yazılım Geliştirme Yatırımları
• Eğitim ve Sağlık Yatırımları
• Turizm (Konaklama Tesisi) Yatırımları
İmalat ve tarımsal sanayi sektöründe faaliyette bulunan ve,
• 50 ila 250 işçi çalıştıran işletmeler orta ölçekli,
• 10 ila 49 işçi çalıştıran işletmeler küçük ölçekli,
• 1 ila 9 işçi çalıştıran işletmeler mikro ölçekli,
olarak tanımlanmaktadır.
Yörelere Göre Sektör Kısıtları
1. İmalat ve Tarımsal Sanayi Sektörü
• Gelişmiş yörelerde;2
- Araştırma ve geliştirme yatırımları,
- Çevre korumaya yönelik yatırımlar,
- Teknoloji geliştirme bölgelerinde yapılacak yatırımlar,
- Sanayi ve ticaret bakanlığınca belirlenen özel organize sanayi bölgeleri ve
küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgeleri dahil
organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi sitelerinde yapılacak bütün
yatırımlar,
 

RG: 18.02.2001-24322

Amaç

Madde 1- Bu Tebliğ, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler ile Avrupa Birliği normlarına ve uluslararası anlaşmalara uygun olarak desteklenmelerini, uluslararası düzeyde rekabet edebilmelerini teminen üretim, kalite ve standartlarını artırmalarını, istihdam yaratmalarını sağlamak amacıyla hazırlanan 21/12/2000 tarih ve 2000/1822 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında Karar’ın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmek için hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2- Bu Tebliğ,

a) İmalat (çırçır ve entegre olmayan paketleme yatırımları hariç)

b)Tarımsal sanayi (tarım ürünlerini işleyerek değerlendiren ve/veya pazara hazırlamaya yönelik faaliyette bulunan her türlü tarım işletmeleri ile soğuk hava depoları dahil)

c) Turizm (konaklama tesisleri)

d) Eğitim

e) Sağlık

e) Madencilik

f) Yazılım geliştirme

yatırımlarına yönelik faaliyetleri kapsar. Ancak, bu yatırım konularında sektörel ve bölgesel kısıtlamalar dikkate alınarak, Müsteşarlığın bağlı bulunduğu Devlet Bakanlığı’nca yayımlanan genelgelerle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılır.

Ayrıca bu Tebliğin istinat ettiği Karar çerçevesinde;

a) İmalat ve tarımsal sanayi sektöründe faaliyette bulunan işletmelerden; kanuni defter kayıtlarında arsa ve bina hariç, makine ve teçhizat, tesis, taşıt araç ve gereçleri, döşeme ve demirbaşları toplamının net tutarı 400 milyar Türk Lirasını aşmayan;

işletmelerin yatırımları,

b) Çanakkale il sınırlarının güneyi ile İçel il sınırlarının doğusu arasında kalan 3 km. derinliğindeki kıyı şeridi ve Nevşehir ilinde Merkez, Ürgüp ve Avanos ilçe sınırları dışında yapılacak turizm yatırımları (konaklama tesisleri) ile mevcut konaklama tesislerinin modernizasyon yatırımları,

c) Kalkınmada öncelikli yörelerde sağlık alanında yapılacak yatırımlar,

d) Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak eğitim yatırımları ile gelişmiş ve normal yörelerde yapılacak ilk ve orta eğitim yatırımlarına ait tevsi ve modernizasyon yatırımları,

e) Madencilikle iştigal eden işletmelerin, istihraç, işleme veya zenginleştirme yatırımları,

f) Yazılım geliştirme yatırımları

KOBİ yatırımları olarak nitelendirilir.

Tanımlar

Madde 3- Bu Tebliğ’de geçen;

KOBİ Teşvik Belgesi

Madde 4- KOBİ'lerin makine ve teçhizat harcamaları ile hammadde ve işletme malzemesi alımlarının desteklenmesi amacıyla Müsteşarlıkça KOBİ teşvik belgesi düzenlenir. Ayrıca, turizm (konaklama tesisi), eğitim ve sağlık yatırımlarında bina-inşaat ve mefruşat harcamaları da KOBİ teşvik belgesi kapsamına alınabilir.

Destek Unsurlarından Yararlanma

Madde 5- Destek unsurlarından yararlanabilmek için KOBİ teşvik belgesine konu bina inşaat, makine ve teçhizat harcamaları ile azami üç aylık hammadde ve işletme malzemesi teminine yönelik yatırımın, 400 milyar Türk Lirasını aşmaması gerekmektedir.

Bina inşaat harcamaları, sabit yatırımın %20’sini geçmemek kaydıyla, sadece turizm (konaklama tesisleri), eğitim ve sağlık yatırımlarında öngörülebilir.

Müracaatta Aranacak Belgeler

Madde 6- Aracı bankalara yapılacak KOBİ teşvik belgesine ilişkin müracaatlarda;

1. Turizm yatırımlarında Turizm Bakanlığından alınacak Turizm Yatırım Belgesi (21/1/1998 tarihli ve 4325 sayılı Kanun kapsamında arazi tahsisi yapılmasının söz konusu olması halinde bu belge teşvik belgesinin düzenlenmesi safhasında aranmaz.) ve/veya işletme belgelerinin,
2. Sağlık yatırımlarında Sağlık Bakanlığından alınacak izin veya görüş belgesinin,
3. Eğitim (anaokulu, ilköğretim ve ortaöğretim kurumları) yatırımlarında Milli Eğitim Bakanlığından alınacak izin belgesinin,
4. İstihraca yönelik madencilik yatırımlarında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınacak İşletme Ruhsatı ve izni veya Maden İşleri Genel Müdürlüğünce onaylanmış (kamu kurum ve kuruluşlarının uhdesindeki maden sahalarıyla ilgili rödövans sözleşmelerinde bu onay aranmaz) işletme ruhsatlı sahaya ait rödövans sözleşmesinin,
5. Tersane (gemi inşa ve onarım tesisleri) yatırımlarında Denizcilik Müsteşarlığından alınacak uygun görüş yazısının,
6. Su dolum tesisleri yatırımlarında kaynak suyunun yatırımcıya tahsis edildiğine dair ilgili merciden alınacak yazı ile Sağlık Bakanlığından alınacak kaynak suyunun içilebilir nitelikte olduğunu tevsik eden yazının,
7. Su ürünleri yetiştiriciliğine yönelik yatırımlarda Tarım ve Köyişleri Bakanlığından alınacak izin yazısının

ibraz edilmesi zorunludur.

KOBİ teşvik belgesine ilişkin talebin Müsteşarlıkça uygun görülmesi halinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki Fon’a irat kaydedilmek üzere, gelişmiş ve normal yörelerde yapılacak yatırımlarda 100 milyon Türk Lirasının, kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlarda ise 50 milyon Türk Lirasının yatırılması ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası makbuzunun ikinci nüshasının aracı bankaya müracaat anında ibraz edilmesi gerekmektedir.

Projenin uygun görülmemesi veya yatırımcının KOBİ teşvik belgesi düzenlenmeden önce talebinden vazgeçmesi halinde bu meblağ yatırımcıya iade edilir.

Teşvik Belgesi Müracaatının Değerlendirilmesi

Madde 7- Yatırımcı tarafından ilk başvuru,

1. Anonim şirketlerce gerçekleştirilecek turizm (konaklama tesisi), eğitim, sağlık ve tarımsal sanayi yatırımları için Türkiye Kalkınma Bankasının,
2. İmalat, madencilik ve yazılım geliştirme yatırımları ile anonim şirket dışındaki diğer gerçek veya tüzel kişilerce gerçekleştirilecek turizm (konaklama tesisi), eğitim, sağlık ve tarımsal sanayi yatırımları için Türkiye Halk Bankası, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası ve Sınai Yatırım Bankasının

  ilgili birim ve şubelerine yapılır.

Yatırımcı adına düzenlenecek KOBİ teşvik belgesi için Müsteşarlığa müracaat, yatırımcı adına aracı bankalar tarafından yapılır. Aracı bankalar KOBİ teşvik belgesine bağlanmasını talep ettikleri yatırım ile ilgili bilgi ve belgeleri, Müsteşarlığın belirleyeceği ayrı bir format içinde temin eder. Bu bilgilerin doğruluğundan ve talebin ilgili karar ve tebliğlere uygunluğundan aracı bankalar sorumludur. Bu format içeriğinde yer alan bilgilerden Müsteşarlıkça belirlenen kısımları, yatırımcı tarafından ek bir form ile yatırımcının bağlı bulunduğu Odaya (Sanayi Odası, Ticaret Odası, Ticaret ve Sanayi Odası, Esnaf ve Sanatkarlar Odası) tasdik ettirilir.

Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Hakkında Karar hükümlerine göre düzenlenmiş ve halen geçerli olan Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında bulunan makine ve teçhizat için KOBİ teşvik belgesi düzenlenmez ve bu Tebliğin istinat ettiği Karar hükümlerinden yararlandırılmaz. Ayrıca, Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Hakkında Karar ile Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Yatırımlarında Devlet Yardımları Hakkında Karar gereği düzenlenen ve halen devam eden yatırımların tamamlama vizeleri yapılmadan yeni KOBİ teşvik belgesi düzenlenemez. Bu Tebliğin istinat ettiği Karar ve daha önceki Kararlara göre düzenlenen KOBİ teşvik belgeleri kapsamında kullandırılan toplam kredi miktarı Tebliğin 15 inci maddesinde belirtilen miktarları geçemez.

KOBİ teşvik belgesi kapsamı yatırımlar ile ilgili olarak Fon’dan kredi tahsisi yapılarak kredi kullandırımına başlanıldığı halde ilgili kararlar ve tebliğ hükümleri uyarınca aracı bankalarca verilecek süreler içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya aracı bankalar tarafından haklarında kanuni takip işlemi yapılan veya krediyi amacı dışında kullanan firmalar bu Tebliğin istinat ettiği Karar hükümlerinden yararlanamazlar.

Yatırımın Süresi

Madde 8- Yatırımın gerçekleşmesi ile ilgili takip, kontrol ve sorumluluk aracı bankalara aittir.

KOBİ teşvik belgesinde bina inşaat harcaması öngörülen yatırımlara en fazla iki (2) yıl, diğer yatırımlara ise bir (1) yıl süre verilir. Verilen ilk süre içinde tamamlanamayan yatırımlarla ilgili olarak bir defaya mahsus olmak üzere ek süre verilebilir. İtfa planında bir değişiklik yapılmaması koşuluyla, haklı sebepler dikkate alınarak doğrudan aracı bankalar tarafından verilecek ek süre 12 ayı geçemez.

Destek Unsurlarında Bölgesel Ayırım

Madde 9- Destek unsurlarının uygulanması açısından yöreler; gelişmiş, normal ve kalkınmada öncelikli yöreler olmak üzere üçe ayrılmıştır (Ek 1). Kalkınmada öncelikli yöre kapsamındaki iller, Yüksek Planlama Kurulu kararları ile yeniden belirlenebilir.

Uygulanacak Destek Unsurları

Madde 10- KOBİ yatırımları için öngörülebilecek destek unsurları şunlardır:

1. Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu istisnası,
2. Yatırım indirimi,
3. Katma Değer Vergisi (KDV) istisnası,
4. Vergi, resim ve harç istisnası,
5. Fondan kredi tahsisi.

Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu İstisnası

Madde 11- KOBİ teşvik belgesi kapsamında makine ve teçhizatın ithaline 2000/1821 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları ve Yatırımları Teşvik Fonu Hakkında Karar hükümleri çerçevesinde izin verilebilir.

KOBİ teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın ithalatı, yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı gereğince ödenmesi gereken Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu’ndan istisnadır.

Ancak, mobilya, motorbot, kamyon (off road-truck tipi ile karayoluna çıkması mümkün olmayan kaya tipi damperli kamyonlar hariç), transmikser, kesintisiz güç kaynağı, beton santralı, forklift, beton pompası, inşaat malzemeleri, porselenden ve seramikten mamul sofra ve mutfak eşyasının KOBİ teşvik belgesi kapsamında ithal edilmesi halinde yürürlükteki İthalat Rejimi Kararında öngörülen oranlarda Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu tahsil edilir.

KOBİ teşvik belgesi kapsamında kullanılmış makine ve teçhizat temin edilemez.

KOBİ teşvik belgesi kapsamında hammadde ve işletme malzemesi ithal edilmesi halinde yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı’nda öngörülen oranlarda Gümrük Vergisi ve Toplu Konut Fonu tahsil edilir.

Yatırım İndirimi

Madde 12- Bu Tebliğin istinat ettiği Karar kapsamındaki yatırımlar için uygulanacak yatırım indirimi oranları aşağıda belirtilmiştir.

Yatırım indiriminde, Maliye Bakanlığınca her yıl belirlenen yatırım indirimine ilişkin asgari sabit yatırım tutarları esas alınır.

Katma Değer Vergisi (KDV) İstisnası

Madde 13- 25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (d) bendi gereğince, KOBİ teşvik belgesini haiz yatırımcılara KOBİ teşvik belgesi kapsamında yapılacak yeni makine ve teçhizatın ithal ve yerli teslimleri Katma Değer Vergisinden istisnadır.

KOBİ teşvik belgesi kapsamında temin edilecek hammadde ve işletme malzemesi KDV istisnası desteğinden yararlanamaz.

Vergi, Resim ve Harç İstisnası

Madde 14- 3/12/1988 tarihli ve 3505 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesine göre, yatırımın tamamlanmasını müteakip 2 yıl içinde 1.000 ABD Doları tutarında ihracat yapılacağına dair aracı bankaya taahhütte bulunulması kaydıyla;

1. Şirket kuruluşu,
2. Yatırım termin süresi içinde kalınmak kaydıyla KOBİ teşvik belgesinde öngörülen özkaynak tutarını geçmemek üzere sermaye artırımı,
3. KOBİ teşvik belgesinde öngörülen yabancı kaynak tutarını geçmemek üzere bir yıl ve daha uzun vadeli olarak yurt içinden veya dışından sağlanacak yatırım kredilerinin alınması ve geri ödenmesi,
4. KOBİ teşvik belgeli yatırıma ilişkin gayrimenkullerin ve irtifak haklarının ayni sermaye olarak konulması halinde bunların şirket adına tapuya tescili,

işlemleri ve bu işlerle ilgili olarak düzenlenecek kağıtlar 1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Kanuna göre Damga Vergisinden ve 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Kanuna göre harçlardan istisna edilir.

Yatırımın tamamlanmasını müteakip 2 yıl içinde mücbir sebepler nedeniyle ihracat taahhüdünün gerçekleştirilememesi halinde Müsteşarlıkça ek süre verilebilir.

Fon’dan Kredi Tahsisi

Madde 15- KOBİ yatırımları için aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde Fon’dan yatırım ve işletme kredisi tahsis edilebilir.

A) Fon’dan Kredi Tahsisinin Şartları

Fon kaynaklı krediler;

1. Makine ve teçhizat alımı için yatırım kredisi,
2. Hammadde ve işletme malzemesine yönelik olarak işletme kredisi,

olarak kullandırılabilir.

Turizm, eğitim ve sağlık yatırımlarında makine ve teçhizat ile birlikte bina inşaat harcamaları da sabit yatırıma dahil olup, bu miktar toplam sabit yatırımın %20’sini geçemez. Ayrıca, bu yatırım konularında tesisat ve tefriş harcamaları da yatırım harcaması olarak kabul edilir.

Fon’dan, imalat ve tarımsal sanayi sektörlerinde yapılacak yatırımlar için faizsiz sabit yatırım tutarının aşağıda belirtilen oranlarında yatırım kredisi tahsis edilebilir.

 

Yatırım İndirimi Oranı

Organize sanayi bölgelerinde yapılacak yatırımlar

% 100

Kalkınmada öncelikli yörelerde yapılacak yatırımlar

% 100

Normal yörelerde yapılacak yatırımlar

% 100

Gelişmiş yörelerde yapılacak

Ar-ge yatırımları

% 100

Çevre korumaya yönelik yatırımlar

% 100

Turizm(konaklama tesisi) yatırımları

% 100

Eğitim yatırımları

% 100

Madencilik yatırımları

% 100

Yazılım geliştirme yatırımları

% 100

Teknoparklarda yapılacak yatırımlar

% 100

Küçük sanayi sitelerinde yapılacak yatırımlar

% 100

Küçük sanayi sitelerinden oluşan organize küçük sanayi bölgelerinde yapılacak yatırımlar

% 100

% 60