HARİÇTE İŞLEME REJİMİ
Hariçte İşleme Rejimi Dahilde İşleme Rejimi gibi devletin
ihracata tanıdığı teşviklerden biridir. Bu yöntemde, normal yoldan
ithalatı yapılarak serbest dolaşıma girmiş malların Türkiye'den
üçüncü ülkelere, geçici ihracına izin verilir.
Üçüncü ülke deyimi Avrupa Birliği üyesi ülkeler dışındaki ülkeler
ile Türkiye Gümrük Bölgesi üzerindeki serbest bölgeleri ifade eder.
Serbest dolaşımdaki mal ise gümrük vergileri ödenerek veya teminata
bağlanarak yurda giren eşyadır; başka bir deyimle serbest
dolaşımdaki mal, millileşmiş maldır. İşleme; eşyanın montajı,
işlenmesi, yenilenmesi veya tamir edilmesi ile benzeri işlemleri
ifade eder. HİR'de teşvik unsuru, geçici olarak ihraç edilen mala
tekrar yurda girişinde ithalden alınan vergilerden kısmen veya
tamamen muafiyet tanınmasıdır. Serbest bölgedeki işleme faaliyetinde
üçüncü ülke menşeli girdiler kullanılan ürünlerin ithalinde, söz
konusu girdilere ait gümrük vergileri mevcut tarifeye göre ödenir.
Hariçte işleme faaliyetinden yararlanmak için; Dış Ticaret
Müsteşarlığı'ndan hariçte işleme izin belgesi almak gerekir. Mesela,
garanti kapsamında veya tamir amacıyla yurtdışında işlem görmesi
gereken mallarla ilgili müsaade için Dış Ticaret Müsteşarlığı'na
başvurulmalıdır. Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe edilmesi ve
işlenmesi için hariçte işleme izni ihracatçı birliklerinden alınır.
Hariçte işleme izin belgelerinin süresi azami 12 aydır; gerekçeli
talep üzerine 1 yıla kadar ek süre verilebilir. Belgede öngörülen
ihracat ve ithalatın bu süreler içinde yapılması gerekir.
Bazı hallerde HİR rejimi uygulanamaz. a) Ödenmiş ithal vergilerinin
geri ödenmesine veya alınmış teminatın çözülmesine yol açan geçici
ihracat b) Nihai kullanımlarından dolayı tam muafiyet tanınarak
serbest dolaşıma giren mallar c) Vergi iadesini gerektiren veya
ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında
başkaca bir malî avantaj sağlanan eşyalar bunlardandır.
Görüldüğü gibi, HİR rejimi firmaların mükerrer vergi ödemesine mani
olmakta; ama rant elde etmelerine cevaz vermemektedir. İşleme
bedelinin karşılanmasında, HİR büyük kolaylık sağlıyor. Hariçte
işlemeden doğan işçilik, navlun, sigorta vb. bedelleri, serbest
dolaşımdaki eşya veya hariçte işlenmek üzere gönderilen eşyanın bir
kısmı ile de ödenebiliyor. İşlem görmüş ürünler geri ithal
edildiğinde, izin belgelerinin kapatılması amacıyla belge sahibi,
işleme faaliyetinin izin belgesinde belirtilen üçüncü ülkede
yapılmış olduğunu belge ile ispatlamalıdır.
İzin şartları arasında en anlamlısı, ülkemiz üreticilerinin ekonomik
çıkarlarına ciddi bir zarar verilmemesidir. Bu son derecede haklı
bir şarttır. Çünkü DİR'in aksine, HİR'de dışarıya işçilik bedeli
ödemek zorundayız. Şayet dikkatli davranılmazsa, dış ticaretçiye
kolaylık sağlayalım derken, ülkemiz imalatçısına zarar verilir.
Hariçte İşleme Rejimi kapsamında üçüncü ülkelerde işlenerek ithal
edilmesi gereken ürünlerin yurda getirilmemesi halinde, bu ürünlerin
üretimi için gönderilen eşyanın aynen geri getirilmesi gerekir. Aksi
takdirde firmanın kambiyo hesabı açık kalır ve Kambiyo Mevzuatı
hükümlerine göre, taahhüdünü yerine getirmeyen şirket
cezalandırılır.
Yerinde kullanıldığında, HİR ülke ve firma bazında önemli tasarruf
sağlayan bir yöntem. Yenisinin alınması halinde, çok pahalıya mal
olacak makine, ekipman vs. tamir ettirilerek ucuza mal edilir.
Mesela, ülkemizde tamiri mümkün olmayan bazı yedek parçaların
Amerika'da bazen de Avrupa'daki merkezlerde tamir ettirilmesi,
yenilerine göre çok daha az maliyetle ekonomik ömürlerinin
uzatılmasını sağlar. Öte yandan, HİR sayesinde Çin, Hindistan gibi
işçiliğin çok ucuz olduğu ülkelerin bu özelliğinden yararlanarak
maliyetleri düşürmek, böylece dış ticarette rekabet avantajı elde
etmek mümkün olur. Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimleri global
ekonominin ülkemiz yasalarına yansımasıdır.
HARİÇTE İŞLEME REJİMİ TEBLİĞİ
(İHRACAT: 2007/5)
(11/5/2007 tarihli ve 26519 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Tebliğ 15/3/2007 tarihli ve 2007/11864 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki “Hariçte İşleme Rejimi Kararı”na
istinaden hariçte işleme rejiminin uygulama usul ve esaslarını
belirlemek üzere hazırlanmıştır.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, serbest dolaşımdaki eşyanın işlenmek veya
yenilenmek (izabe suretiyle yenilenmek dahil) üzere Türkiye Gümrük
Bölgesi dışına veya serbest bölgelere geçici olarak ihraç edilmesi
ve işlem görmüş ürünün tam veya kısmi muafiyetten yararlanarak
serbest dolaşıma girmesi ile ilgili faaliyetleri kapsar.
Tanımlar
MADDE 3- (1) Bu Tebliğde geçen;
a) Asıl işlem görmüş ürün: Hariçte işleme rejimi kapsamında elde
edilmesi amaçlanan ürünleri,
b) Belge süresi: Hariçte işleme izin belgesi üzerinde kayıtlı
bulunan ve belge kapsamında ihracat ve ithalat işlemlerinin
gerçekleştirileceği dönemi,
c) Belge süresi sonu: Belge süresi bitiminin rastladığı ayın son
gününü,
ç) Değişmemiş eşya: Herhangi bir işleme faaliyetine tabi tutulmadan
tekrar ithal edilen geçici ihracat eşyasını,
d) Fire/zayiat: İşleme faaliyetleri sırasında özellikle kuruma,
buharlaşma, sızma veya gaz kaçağı şeklinde yitirilen ve imha olan
kısım ile ekonomik değeri olmayan atıkları,
e) Geçici ihracat eşyası: Hariçte işleme rejimi çerçevesinde tamir
edilmek, yenilenmek veya daha ileri safhada işlem görmek üzere
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere geçici olarak
ihraç edilen eşyayı,
f) Hariçte işleme izni: Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe
edilmesi ve işlenmesi ile kıymetli maden ve taşların işlenmesi
amacıyla geçici ihracı için maden ihracatçı birliklerinin bağlı
bulunduğu ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerince verilecek
izni,
g) Hariçte işleme izin belgesi: Serbest dolaşımda bulunan eşyanın
daha ileri bir düzeyde işlem görmek üzere Türkiye Gümrük Bölgesi
dışına veya serbest bölgelere geçici ihracına ve işlem görmüş ürün
olarak ithaline imkan sağlayan Müsteşarlıkça düzenlenen belgeyi,
ğ) INF 2 bilgi formu: Hariçte işleme rejimi kapsamında üçgen trafik
kullanımına izin veren gümrük idaresi tarafından düzenlenen ve
Gümrük Birliği Gümrük Bölgesinin bir parçasından geçici olarak ihraç
edilerek üçüncü ülkede işlem görmüş ürünlerin, Gümrük Birliği Gümrük
Bölgesinin diğer parçasında kısmi veya tam gümrük vergisi
muafiyetiyle serbest dolaşıma girişine imkan veren belgeyi,
h) İkame ürün: Tamirata konu olan geçici ihracat eşyasının yerine
kullanılmak üzere getirilen ve geçici ihracat eşyası ile aynı tarife
pozisyonunda, aynı ticari nitelikte ve teknik özellikte olan ithal
eşyasını,
ı) İkincil işlem görmüş ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde
edilen asıl işlem görmüş ürün dışındaki ürünleri,
i) İşleme faaliyeti: Eşyanın üretilmesi, montajı, işlenmesi,
yenilenmesi, tamir edilmesi ile benzeri işlemleri,
j) İşlem görmüş ürün: İşleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm
ürünleri,
k) İzin süresi: Hariçte işleme izninde kayıtlı bulunan ve izin
kapsamında ihracat ve ithalat işlemlerinin gerçekleştirileceği
dönemi,
l) İzin süresi sonu: İzin süresi bitiminin rastladığı ayın son
gününü,
m) Kısmi muafiyet: Hariçte işleme rejimi çerçevesinde serbest
dolaşıma sunulan işlem görmüş ürünlerin ithali esnasında alınması
gereken vergiler hesaplanırken, geçici ihracat eşyasının en son
işleme faaliyetine tabi tutulduğu Türkiye Gümrük Bölgesi dışından
veya serbest bölgeden aynı tarihte ithal edilmesi halinde
uygulanacak gümrük vergilerine tekabül eden kısmın muaf tutulmasını,
n) Müsteşarlık: Dış Ticaret Müsteşarlığını,
o) Serbest bölgeler: Türkiye Gümrük Bölgesi üzerindeki serbest
bölgeleri,
ö) Serbest dolaşımda bulunan eşya: 4458 sayılı Gümrük Kanununun 18
inci maddesi hükmüne göre tümüyle Türkiye Gümrük Bölgesinde elde
edilen ve bünyesinde Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya
topraklardan ithal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı
muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi
olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik önem taşımadığı tespit
edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan
serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya
Türkiye Gümrük Bölgesinde yukarıda belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya
birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı,
p) Standart değişim sistemi: 4458 sayılı Gümrük Kanununun 144 ila
148 inci maddeleri hükümlerine göre ikame ürün olarak adlandırılan
ithal eşyasının bir işlem görmüş ürün ile değiştirilmesi usulünü,
r) Tam muafiyet: Tamir edilmek veya yenilenmek üzere geçici ihraç
edilen eşyanın, tamiratının garanti nedeniyle sözleşmeye bağlı
olarak veya kanuni bir yükümlülüğe dayanarak ya da bir imalat hatası
nedeniyle, bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde, geçici ihraç
edilen eşyanın ithalinde alınması gereken her türlü verginin
muafiyetini,
s) Ticaret politikası önlemleri: İthalat Rejimi Kararının 4 üncü
maddesinde belirtilen mevzuat çerçevesinde alınan önlemleri,
ş) Topluluk: Avrupa Topluluğunu,
t) Üçgen trafik: Gümrük Birliği Gümrük Bölgesinin bir parçasından
geçici olarak ihraç edilerek üçüncü ülkede işlem görmüş ürünlerin,
Gümrük Birliği Gümrük Bölgesinin diğer parçasında kısmi veya tam
gümrük vergisi muafiyetiyle serbest dolaşıma girmesi usulünü,
u) Üçüncü ülke: Avrupa Topluluğuna üye ülkeler dışındaki ülkeleri,
ü) Vergi: Eşyanın giriş ve çıkışında tahsili öngörülen vergi, resim,
harç, fon ve benzeri bütün mali yükleri,
v) Verimlilik oranı: Belirli miktardaki geçici ihracat eşyasının
işlenmesi sonucunda elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarını
veya yüzde oranını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Hariçte İşleme Faaliyeti
Hariçte işleme faaliyeti
MADDE 4- (1) Hariçte işleme faaliyeti; serbest dolaşımda bulunan
eşyanın daha ileri safhada işlenmek, tamir edilmek veya yenilenmek
üzere geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest
bölgelere ihraç edilmesi ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen
ürünlerin, gümrük vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulanmak
suretiyle ve ikili veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde
bazı işlem görmüş ürünler için konulmuş veya konulacak olan gümrük
vergisi muafiyeti içeren hükümler saklı kalmak kaydıyla, yeniden
serbest dolaşıma girmesi ve standart değişim sistemi kapsamında
ithali ile ilgili faaliyetleri kapsar.
Hariçte işleme rejimi uygulanmayacak haller
MADDE 5- (1) Hariçte işleme rejimi;
a) İhracı, ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya
teminata bağlanmış ithalat vergilerinin kaldırılmasına yol açan,
b) İhracından önce, nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet
suretiyle serbest dolaşıma giren ve bu muafiyetin tanınması için
gerekli koşulları taşımaya devam eden,
c) İhracı, ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle
tarım politikası çerçevesinde vergi iadesi dışında bir mali avantaj
sağlanan,
serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Genel Hükümler
Müracaatların değerlendirilmesi
MADDE 6- (1) Hariçte işleme faaliyetinden yararlanmak için;
a) Hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ve ambalaj
malzemelerinin daha ileri bir düzeyde işlem görmek üzere Türkiye
Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere gönderilmek istenmesi
halinde, ilgili firmalarca ek-1’de belirtilen bilgi ve belgelerle
birlikte hariçte işleme izin belgesi almak üzere Müsteşarlığa,
b) Maden cevheri ve konsantrelerinin izabe edilmesi ve işlenmesi;
maden ve metallerden mamul eşyanın izabe ve ayrıştırmaya tabi
tutulması ve/veya bu işlem sonucunda yenilenmesi; kıymetli maden ve
taşların işlenmesi amaçlarıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya
serbest bölgelere gönderilmek istenmesi halinde, ilgili firmalarca
ek-2’de belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte hariçte işleme izni
almak üzere maden ihracatçı birliklerinin bağlı olduğu ihracatçı
birlikleri genel sekreterliklerine,
c) Tamirat amaçlı, garanti hükümleri uyarınca, ithal edilecek eşyada
ambalaj malzemesi olarak kullanılmak üzere veya bir imalat hatası
nedeniyle Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest bölgelere
gönderilen eşya (stüdyo banyo ve post-prodüksiyon işlemleri için
geçici olarak ihraç edilecek sinema-televizyon filmleri ve ses
bantları dahil) ve/veya bu eşyanın ihracından önce ikame eşyanın
ithalatı için Gümrük Müsteşarlığına (Bu hususa ilişkin usul ve
esaslar Gümrük Müsteşarlığınca belirlenir.),
müracaat edilir.
Hariçte işleme rejiminde izin şartları
MADDE 7- (1) Bu Tebliğ çerçevesinde, Türkiye Gümrük Bölgesinde
(serbest bölgeler hariç) yerleşik kişilerce yapılacak müracaatlar;
a) Geçici ihracat eşyasının işlem görmüş ürünlerin üretiminde
kullanıldığının tespitinin mümkün olması,
b) Türkiye Gümrük Bölgesindeki (serbest bölgeler hariç) üreticilerin
temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi,
kriterleri çerçevesinde değerlendirilir.
(2) Bu kriterlere göre Müsteşarlıkça veya maden ihracatçı
birliklerinin bağlı olduğu ihracatçı birlikleri genel
sekreterliklerince yapılan değerlendirme sonucunda geçici ihracat
eşyası ile ithal eşyasının (ikincil işlem görmüş ürünler dahil) 8-12
(sekiz-oniki)’li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu, adı,
verimlilik oranına göre belirlenen miktarı, değeri ve süresi
belirlenerek, hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme izni
verilir veya talep reddedilir.
Belgenin/iznin gönderileceği merciler
MADDE 8- (1) Hariçte işleme izin belgelerinin birer nüshası Gümrük
Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü), ilgili ihracatçı
birlikleri genel sekreterliğine ve ilgili firmaya gönderilir.
Ayrıca, Müsteşarlıkça ilgili ihracatçı birlikleri genel
sekreterliğine belgenin bir nüshası yanında, belge düzenlenmesine
esas teşkil eden hammadde sarfiyat tablosunun bir sureti de
gönderilir.
(2) Hariçte işleme izinlerinin birer nüshası ise Müsteşarlığa,
Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü) ve ilgili firmaya
gönderilir.
Belge/izin süresi ve ek süreler
MADDE 9- (1) Hariçte işleme izin belgesinin/hariçte işleme izninin
süresi azami 12 (oniki) aydır. Ayrıca, ilgili firmanın gerekçeli
talebi üzerine hariçte işleme izin belgesine belge orijinal
süresinin 1/2’si oranında, hariçte işleme iznine ise 12 (oniki) aya
kadar ek süre verilebilir.
(2) Bu Tebliğin 10 uncu maddesinin (3) numaralı fıkrasında
belirtilen mücbir sebep ile fevkalade hallerin belge/izin süresi
içerisinde meydana gelmesi halinde, hariçte işleme izin
belgesine/hariçte işleme iznine ilave süre verilebilir. Mücbir sebep
ve fevkalade hallere istinaden, hariçte işleme izin
belgesine/hariçte işleme iznine ilave olarak verilecek süre, mücbir
sebep ve fevkalade hal süresi dikkate alınarak belirlenir.
(3) Belgede/izinde öngörülen ihracat ve ithalat işlemlerinin,
belge/izin süresi ve ek süreler içerisinde gerçekleştirilmesi
gerekir.
(4) Hariçte işleme izin belgesine/hariçte işleme iznine verilen süre
ve ek sürelerin belirlenmesinde, Gümrük Kanununun 168 inci
maddesinde belirtilen 3 (üç) yıllık süre dikkate alınır.
Ek sürelere ilişkin müracaat
MADDE 10- (1) Belge/izin sahibi firmaların ek süreden ve mücbir
sebep ile fevkalade hallere ilişkin ek süreden yararlanabilmeleri
için;
a) Hariçte işleme izin belgesi ile ilgili olarak, en geç belge
süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde belge aslı, tevsik
edici bilgi ve belgelerle birlikte ilgili ihracatçı birlikleri genel
sekreterliğine,
b) Bu Tebliğin 6 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi
kapsamında düzenlenen hariçte işleme izni ile ilgili olarak, en geç
izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde izne ilişkin
beyanname aslı, tevsik edici bilgi ve belgelerle birlikte maden
ihracatçı birliklerinin bağlı olduğu ihracatçı birlikleri genel
sekreterliklerine,
müracaat etmeleri gerekir.
(2) Bu maddenin (1) numaralı fıkrasında belirtilen sürede yapılmayan
müracaat değerlendirmeye alınmaz.
(3) Mücbir sebep ile fevkalade haller aşağıda belirtilmektedir:
a) Deprem, sel, don, fırtına, kasırga vb. tabii afetler ve yangın
(İlgili ülke nezdinde bulunan yurt dışı temsilciliklerimizden veya
ilgili serbest bölge müdürlüğünden alınacak yazı ile tevsik
edilir.),
b) İthalatçı ülkede veya serbest bölgede devletçe konulan yasaklar,
harp ve abluka hali (İlgili ülke nezdinde bulunan yurt dışı
temsilciliklerimizden veya ilgili serbest bölge müdürlüğünden
alınacak yazı ile tevsik edilir.),
c) Belge/izin sahibi firmanın faaliyetinin kamu otoritelerince
kısıtlanması, durdurulması veya firmaya el konulması (İlgili kamu
kurumundan alınacak yazı ile tevsik edilir.),
ç) Belge/izin sahibi firmanın iflası ya da konkordato ilan etmiş
olması (Mahkeme kararı ile tevsik edilir.),
d) Grev ve lokavt (İlgili ülke nezdinde bulunan yurt dışı
temsilciliklerimizden veya ilgili serbest bölge müdürlüğünden
alınacak yazı ile tevsik edilir.)
Yeni belge/izin verilmesi
MADDE 11- (1) Hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme izni sahibi
firmaların müteakip belge/izin talepleri, önceki
belgelerinin/izinlerinin gerçekleşme seyrine göre değerlendirilir.
Süresi bitmiş belgelerin/izinlerin taahhütlerini kapatmak için
belge/izin süresi sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde bu
Tebliğin 17 nci maddesi hükümlerine göre müracaatta bulunmayan
firmaların yeni talepleri değerlendirmeye alınmayabilir.
Belge/izin revizesi
MADDE 12- (1) Hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme izni,
ilgili firma tarafından belge taahhüt kapatma aşamasına kadar
gerekli bilgi ve belgelerle yapılacak müracaata istinaden ilgili
mercilerce revize edilebilir.
(2) Hariçte işleme izin belgelerinde kayıtlı ithal ve ihraç
eşyasının gümrük tarife istatistik pozisyonu, adı, cinsi, miktarı ve
değerine ilişkin değişiklikler v.b. Müsteşarlıkça yapılır. Partiler
halinde ithal ve ihraç edilecek eşyanın tespiti, firma unvanı,
adresi, vergi dairesi adı ve hesap numarası, madde adı ve
özellikleri aynı kalmak kaydıyla gümrük tarife istatistik pozisyonu
ilavesi veya değişiklikleri ile ek süre ve mücbir sebep ve fevkalade
hallere istinaden ek süreye ilişkin işlemler ilgili ihracatçı
birlikleri genel sekreterliğince yapılır. Yapılan değişiklikler
ilgili mercilere bildirilir.
(3) Hariçte işleme izni ile ilgili revize talepleri ise, izni veren
ihracatçı birlikleri genel sekreterliklerince sonuçlandırılır.
Vergilendirme
MADDE 13- (1) Geçici olarak ihraç edilen eşya ile işleme faaliyeti
sonucunda işlem görmüş ürüne dönüştürülen eşyanın ithalatı sırasında
doğan gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili hükümleri
uyarınca tahsil edilir.
(2) Ancak, hariçte işleme rejimi kapsamında, izabe suretiyle yabancı
maddelerden temizlenmek veya elektrolize edilmek gibi amaçlarla
geçici olarak ihraç edilen maden cevherlerinden elde edilen,
milletlerarası teamüllere göre mamul sayılmayan ve imalatta ilk
madde olarak külçe ve kütük halindeki saf gümüş, kurşun, demir,
bakır vb. madenlerden, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca bu gibi
işlemlerin yurt içinde yapılmasının mümkün olmadığının kabulü
kaydıyla, gümrük vergisi oranının %0 olarak uygulanacağı hususu izin
üzerinde belirtilmiş ise, bu husus çerçevesinde işlemler
gerçekleştirilir.
(3) Ayrıca, serbest bölgeye geçici olarak ihraç edilen eşyanın
işleme faaliyeti sonucunda elde edilen işlem görmüş ürünün
bünyesinde, herhangi bir üçüncü ülke menşeli girdi kullanılmaması ve
işleme faaliyetinin tamamen işçilik olması durumunda, işçilik
faturasında belirtilen kıymet üzerinden sadece Katma Değer Vergisi
tahsil edilir.
(4) Serbest dolaşımdaki eşyanın, ihracında herhangi bir ödemeye veya
ticaret politikası önlemine tabi olması durumunda, ilgili gümrük
idarelerince bu ihracat esnasında alınması gereken vergi tutarı
kadar teminat alınarak veya ticaret politikası önlemleri ile diğer
işlemler uygulanarak ihracata müsaade edilir. Geçici ihraç edilen
eşyanın usulüne uygun olarak geri gelmemesi durumunda, söz konusu
teminat irat kaydedilir. Ancak, Müsteşarlıkça Destekleme ve Fiyat
İstikrar Fonu primi kesintisine tabi eşyanın serbest bölgelere
geçici ihracatında teminat aranmaksızın ihracata izin verilir.
Serbest bölgelere geçici ihracı gerçekleştirilen eşyaya tekabül eden
ithalatın gerçekleşmediğinin tespiti halinde ise, bu ihracata
ilişkin alınmayan vergi, ihraç tarihi itibarıyla 4458 sayılı Gümrük
Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Gümrük idarelerince yapılacak işlemler
MADDE 14- (1) Gümrük idarelerince, hariçte işleme izin
belgesinde/hariçte işleme izninde belirtilen değer ve miktarı
geçmemek üzere, belge/izin süresi (belgeye/izne verilen ek süreler
dahil) içerisinde eşyanın ihracına ve ithaline müsaade edilir.
(2) İhracat rejiminde ihracı belli kurum veya kuruluşların
müsaadesine bırakılmış mallar için, ilgili kurum veya kuruluşun
müsaadesi ihracat esnasında aranır.
(3) Gümrük idarelerince, gümrük beyannamesi üzerine belge/izin tarih
ve sayısının kaydedilmesi zorunludur. Ayrıca, gümrük beyannamesinde
yer alan bilgiler, gümrük idarelerince belgenin/iznin ihraç ve ithal
edilen eşya ile ilgili bilgiler bölümüne kaydedilir.
(4) Tamirat amaçlı, garanti hükümleri uyarınca veya bir imalat
hatası nedeniyle Türkiye Gümrük Bölgesi dışına veya serbest
bölgelere gönderilen ve işleme faaliyetinin sonucunda ithal edilen
eşya ve/veya bu eşyanın ihracından önce ikame eşyanın ithalatına
ilişkin işlemler, gümrük idarelerince gümrük mevzuatı çerçevesinde
sonuçlandırılır.
İhraç edilen eşyanın geri getirilmesi
MADDE 15- (1) Hariçte işleme izin belgesine/hariçte işleme iznine
istinaden ihraç edilen eşyanın herhangi bir sebeple alıcısı
tarafından geri gönderilmesi halinde ilgili gümrük idareleri,
ihracat rejimi, ithalat rejimi ve gümrük mevzuatı çerçevesinde bu
eşyanın ithaline ve ihracına müsaade ederler.
İthalatın gerçekleştirilmesi
MADDE 16- (1) İthalatın gerçekleştirilmesi, hariçte işleme rejimi
çerçevesinde ithali taahhüt edilen işlem görmüş ürünün, ithalat
rejimi ile gümrük mevzuatına uygun şekilde gümrük hattından Türkiye
Gümrük Bölgesine girişini (serbest bölgeler hariç) ifade eder.
(2) Hariçte işleme faaliyeti sonucunda doğan işçilik, navlun,
sigorta vb. bedeller, serbest dolaşımdaki eşya veya hariçte işlenmek
üzere gönderilen eşyanın bir kısmı ile de ödenebilir. Bu durumda,
yukarıdaki bedellere karşılık gelen geçici ihracata konu eşya için,
bu Tebliğin 13 üncü maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca alınan
teminatlar irat kaydedilir veya alınmayan vergi tahsil edilir.
Ayrıca, bu eşyanın ihracatında kambiyo mevzuatı hükümleri uygulanır.
Taahhüdün kapatılması
MADDE 17- (1) Hariçte işleme izin belgesi sahibi firmaların, belge
süresi (belgeye verilen ek süreler dahil) sonundan itibaren 1 (bir)
ay içerisinde ek-5’te belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte belge
sahibi firmanın üyesi bulunduğu ihracatçı birlikleri genel
sekreterliğine (belge sahibi firmanın birden fazla ihracatçı
birlikleri genel sekreterliğine üyeliğinin söz konusu olması
durumunda ise, ek-10’da yer alan ve her bir ihracatçı birlikleri
genel sekreterliğinin taahhüt kapatma işlemi açısından yetkili
olduğu belirtilen sektörler dikkate alınarak belge sahibi firmanın
tercih ettiği ihracatçı birlikleri genel sekreterliğine); hariçte
işleme izni sahibi firmaların ise izin süresi (izne verilen ek
süreler dahil) sonundan itibaren 1 (bir) ay içerisinde ek-6’da
belirtilen bilgi ve belgelerle birlikte izni veren ihracatçı
birlikleri genel sekreterliğine belge/izin taahhüdünü kapatmak için
müracaat etmeleri zorunludur.
(2) Bu maddenin (1) numaralı fıkrasında belirtilen sürede taahhüdün
kapatılması için müracaat edilmemesi durumunda ilgili firmaya,
ilgili ihracatçı birlikleri genel sekreterliği tarafından 10 (on) iş
günü içerisinde gönderilecek yazı ile 1 (bir) ay içerisinde kapatma
müracaatında bulunulması hususu bildirilir ve bu sürede kapatma
müracaatında bulunulmayan hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme
izni müeyyide uygulanarak resen kapatılır.
(3) Hariçte işleme izin belgesi taahhüdü, belgede belirtilen
şartlara uygun olarak ek-10’da yer alan ilgili ihracatçı birlikleri
genel sekreterliği tarafından kapatılır. İlgili ihracatçı birlikleri
genel sekreterliği kapatma esnasında, firmaların gönderdiği listeler
ile hariçte işleme izin belgesinde kayıtlı bilgileri karşılaştırır.
İlgili ihracatçı birlikleri genel sekreterliği ihraç edilen eşyanın
(fire dahil) ithal edilen işlem görmüş ürünlerin üretiminde
kullanıldığının ve ihracat ile ithalat işlemlerinin hariçte işleme
izin belgesinde belirtilen şartlara uygun olarak
gerçekleştirildiğinin tespiti halinde, belgeyi kapatarak
Müsteşarlığa, Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü),
ilgili firmaya bilgi verir ve ayrıca, ek-11’de yer alan kapatma
formunu tanzim ederek Müsteşarlığa gönderir.
(4) Hariçte işleme izni taahhüdü ise, izni veren ihracatçı
birlikleri genel sekreterliğince kapatılır ve Müsteşarlığa, Gümrük
Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü), ilgili firmaya bilgi
verilir.
(5) Ayrıca, hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme izni
taahhüdünün kapatılmasına ilişkin yapılan müracaatta, eksik bilgi ve
belge gönderildiğinin tespiti halinde, bu eksiklik 1 (bir) ay
içerisinde tamamlanmak üzere ilgili ihracatçı birlikleri genel
sekreterliği tarafından firmaya bildirilir. Bu süre içerisinde eksik
bilgi ve belgelerin tamamlanmaması durumunda, bu Tebliğin 18 inci
maddesi hükümleri de dikkate alınmak suretiyle belge/izin taahhüdü
mevcut bilgi ve belgelere istinaden kapatılır.
İthalatın gerçekleşmemesi
MADDE 18- (1) Hariçte işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük
Bölgesi dışında veya serbest bölgelerde işlenerek ithal edilmesi
taahhüt edilen ürünlerin belgede/izinde belirtilen şartlara ve
yararlanılan tedbirlere uygun olarak yurda getirilmemesi halinde, bu
ürünlerin üretimi için geçici olarak ihraç edilen eşyanın aynen
ihraç edildiği haliyle geri getirilmesi gerekir. Aksi takdirde,
kambiyo mevzuatı ve gümrük mevzuatı hükümleri uygulanır.
(2) Ancak, hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme izni
kapsamında ihraç edilen geçici ihracat eşyasının gerekli işleme
faaliyetine tabi tutulduktan sonra işlem görmüş ürün olarak, Gümrük
Birliği Gümrük Bölgesinin başka bir parçasına gönderilmek istenmesi
durumunda, ihracat işlemini gerçekleştiren gümrük idaresi tarafından
INF 2 bilgi formu düzenlenmesi kaydıyla, işlem görmüş ürünün ve bu
ürünün üretimi için gönderilen geçici ihracat eşyasının yurda geri
getirilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu durumda, geçici ihracata
konu eşya için, bu Tebliğin 13 üncü maddesinin (4) numaralı fıkrası
uyarınca alınan teminatlar irat kaydedilir veya alınmayan vergi
tahsil edilir. Ayrıca, bu eşyanın ihracatında kambiyo mevzuatı
hükümleri uygulanır.
İptal
MADDE 19- (1) Hariçte işleme izin belgesi sahibi firmanın talebi
üzerine, kullanılmayan belge Müsteşarlıkça iptal edilir ve bu husus
Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü), ilgili ihracatçı
birlikleri genel sekreterliğine ve ilgili firmaya bildirilir.
Hariçte işleme izni sahibi firmanın talebi üzerine kullanılmayan
izin, izni veren ihracatçı birlikleri genel sekreterliğince iptal
edilir ve bu husus Müsteşarlığa, Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler
Genel Müdürlüğü) ve ilgili firmaya bildirilir.
(2) Bu Tebliğ ve bu Tebliğe istinaden yayımlanacak genelge
hükümlerine uyulmadığının, hariçte işleme izin belgesinin/hariçte
işleme izninin düzenlenmesi, revizesi için ibraz edilen bilgi ve
belgeler ile belge/izin kapsamında yapılan işlemlerin gerçek dışı
olduğunun veya belge/izin üzerinde tahrifat yapıldığının tespiti
halinde; ilgili belge Müsteşarlıkça, ilgili izin ise izni veren
ihracatçı birlikleri genel sekreterliğince iptal edilir. İptal
işlemi bu maddenin (1) numaralı fıkrasında belirtilen ilgili
mercilere bildirilir ve ilgililer hakkında kanuni işlem yapılır.
(3) İptal edilen belge/izin kapsamında ithalat yapılmamışsa, bu
Tebliğin 13 üncü maddesinin (4) numaralı fıkrası ve 18 inci
maddesinin (1) numaralı fıkrası hükümlerine göre; ithalat
yapılmışsa, bu Tebliğin 20 nci maddesi hükümlerine göre işlem
yapılır.
Hariçte işleme tedbirlerine uyulmaması
MADDE 20- (1) Hariçte işleme tedbirlerini, hariçte işleme rejimi ve
hariçte işleme izin belgesinde/hariçte işleme izninde belirtilen
esas ve şartlara uygun olarak yerine getirmeyenlerden;
a) Belgede/izinde kayıtlı miktar ve değerin üzerinde ithalat
yapıldığının tespiti halinde, bu kısma tekabül eden ithalattan doğan
vergi ithal tarihi itibarıyla,
b) Belgenin/iznin iptal edilmesi halinde, bu kapsamda ithalat
yapılmışsa bu ithalata ilişkin alınmayan vergi ithal tarihi
itibarıyla,
c) Belge/izin kapsamında ithalat yapılmamışsa, bu Tebliğin 13 üncü
maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca teminata bağlanan veya
alınmayan vergi ihraç tarihi itibarıyla,
4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
(2) Kapatma esnasında ibraz edilen gümrük beyannamesi ve eki
belgelerin sahte veya üzerinde tahrifat yapılmış olması durumunda,
bu beyanname kapsamı ithalata ilişkin vergi, bu maddenin (1)
numaralı fıkrası hükümleri çerçevesinde tahsil edilir, ilgililer
hakkında kanuni işlem yapılır ve belge/izin sahibi firma 1 (bir) yıl
süreyle hariçte işleme rejiminden yararlandırılmaz.
(3) Bu Tebliğ ile bu Tebliğe istinaden yayımlanan genelgelere
uymayan, yanlış işlem yapan, belgelerin/izinlerin ilgiliye ait
orijinal nüshasına gerekli meşruhatı kaydetmeden işlem yapan,
yanıltıcı bilgi veren ve bu nedenlerden dolayı vergi kaybına veya
verginin tahsilinde gecikmelere sebep olan gerçek ve tüzel kişiler,
asıl borçludan alınamayan alacağın ödenmesinden müştereken ve
müteselsilen sorumludur. Bu çerçevede amme alacağı, gecikme süresi
de dikkate alınarak bu maddenin (1) numaralı fıkrası hükümlerine
göre tahsil edilir.
Usulsüzlük
MADDE 21- (1) Hariçte işleme izin belgesi/hariçte işleme izni
kapsamında geçici olarak ihraç edilen eşyanın süre bitiminden sonra
aynen geri getirilmesi halinde, gümrük mevzuatı çerçevesinde
usulsüzlük cezası uygulanır.
Denetim
MADDE 22- (1) Tüm kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar, hariçte
işleme izin belgesinin/hariçte işleme izninin ibrazı üzerine hariçte
işleme tedbirlerini, hariçte işleme rejimi ve belgede/izinde
belirtilen esas ve şartlara uygun olarak tatbik ederler.
Müsteşarlık, bu Tebliğde belirtilen tedbirlerin uygulanmasına
ilişkin her türlü denetimi ve düzenlemeyi yapabilir; ilgili firma,
kamu kurum ve kuruluşları ile bankalardan bilgi ve belge isteyebilir
ve gerekli önlemleri alabilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Uygulama
MADDE 23- (1) Bu Tebliğin yayımlandığı tarihten önceki Tebliğlere
istinaden düzenlenen hariçte işleme izin belgeleri/hariçte işleme
izinleri kendi mevzuatı hükümlerine tabidir. Henüz taahhüdü
kapatılmamış olan belgelere/izinlere bu Tebliğin lehe olan hükümleri
uygulanır.
Yetki
MADDE 24- (1) Müsteşarlık bu Tebliğ hükümlerine istinaden, hariçte
işleme rejimi ile ilgili usul ve esaslara ilişkin genelgeler
çıkarmaya, izin ve talimat vermeye, özel ve zorunlu durumları
inceleyip sonuçlandırmaya ve uygulamada ortaya çıkacak ihtilafları
idari yoldan çözümlemeye yetkilidir.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 25- (1) 12/7/2000 tarihli ve 24107 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan İhracat 2000/8 sayılı Hariçte İşleme Rejimi Tebliği,
ekleri ve değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 26- (1) Bu Tebliğ, 5/4/2007 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 27- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığının
bağlı olduğu Bakan yürütür.
EKLER 1-2-5-6, EK 7, EK 8, EK 9, EK 10, EK 11, EK 3, EK 4
